Verbonden partijen (paragraaf)
Een van de verplichte paragrafen voor de begroting en het jaarverslag is de paragraaf verbonden partijen. Deze verplichting volgt uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het idee achter deze paragraaf is de gemeenteraad inzicht te geven in de verbonden partijen van de gemeente (welke, waarom) en de risico’s die hiermee (mogelijk) gelopen worden.
In (de toelichting op) BBV worden de volgende onderdelen voor de paragraaf verbonden partijen genoemd. In de begroting respectievelijk het jaarverslag moet voor de raad de volgende informatie beschikbaar zijn:
| Paragraaf Verbonden partijen: |
| Visie in relatie tot doelstellingen begroting |
| Beleidsvoornemens (per verbonden partij) |
| Publiek belang (per verbonden partij) |
| Financieel belang (per verbonden partij) |
| Bestuurlijk belang (per verbonden partij) |
| Relatie verbonden partij / publiek belang als geconcretiseerd in de programma’s (per verbonden partij) |
In de begroting worden per onderdeel de stand van zaken en de beleidsvoornemens duidelijk gemaakt; in het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de mate van realisatie van de beleidsvoornemens.
Wanneer de gemeenteraad dat met het oog op zijn informatiebehoefte noodzakelijk vindt, is hij vrij te besluiten specifieke eisen toe te voegen. In verordening 212 zijn de volgende specifieke eisen voor de paragraaf verbonden partijen opgenomen (artikel 7c):
1. In de paragraaf verbonden partijen bij de begroting en de jaarstukken neemt het college naast de verplichte onderdelen op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten de hoofdlijnen van het in lid 3 genoemde beleidskader op;
2. Van elke verbonden partij wordt in ieder geval het volgende opgenomen:
- de naam en vestigingsplaats;
- het financieel belang van de gemeente;
- de zeggenschap van de gemeente;
- het publiek belang dat wordt gediend met de deelname;
- risico’s die samenhangen met de verbonden partij
- beleidsontwikkelingen
Bij de behandeling van de jaarstukken 2008 heeft de gemeenteraad daar voor de paragraaf verbonden partijen met de motie ‘meer zicht op verbonden partijen’ nog enkele eisen aan toegevoegd. De raad heeft met het aannemen van deze motie het college namelijk opgeroepen om per verbonden partij in het jaarverslag (GRN: en dus de begroting) op te nemen:
- wie de organisatie bestuurt, wie toezicht houdt en wie de rol van aandeelhouder invult;
- het toezichtskader; op welke wijze de rollen, taken en verantwoordelijkheden van de te onderscheiden betrokkenen is vastgelegd in statuten of afzonderlijke reglementen;
- op welke wijze de taken van de bestuurder, de taken van de toezichthouder en de taken van de aandeelhouder periodiek worden geëvalueerd;
- op basis van risicoanalyse melding van uitzonderlijke of risicovolle punten op een van de aangegeven terreinen.
- Onderzoek programmabegroting (april 2004) (gezamenlijk onderzoek met rekenkamers van Apeldoorn en Arnhem);
- Nazorg onderzoek programmabegroting (PDF-file) (november 2004);
- Onderzoek jaarstukken 2004 (september 2005);
- Onderzoek jaarstukken 2005 (september 2006).
Sindsdien werkt het college (in opdracht van de gemeenteraad) aan een verbetertraject. Aanvankelijk verliep dit vrij moeizaam; sinds 2007 is het college hier meer werk van gaan maken. Op 21 augustus 2007 heeft het college een Plan van Aanpak vastgesteld voor het doorvoeren van de aanbevelingen van de Rekenkamer (en anderen (accountant) die nadien aanbevelingen hebben gedaan) voor verbeteringen rond verbonden partijen.
Ook raadsbesluiten die daarna zijn genomen voor de verbetering van de (bij)sturing van verbonden partijen (bijvoorbeeld naar aanleiding van het raadsonderzoek Novio / Verbonden partijen) neemt het college mee in het verbetertraject. Op 1 april 2009 heeft de raad, op voorstel van het college, een kadernota verbonden partijen vastgesteld. Het college rapporteert regelmatig over de voortgang van het verbetertraject aan de raad.
