Crisismonitor: inmiddels een jaar crisis in beeld

Nadat op 15 september 2008 de zakenbank Lehman Brothers failliet ging, werd de hele wereld geraakt door wat toen nog de kredietcrisis heette. De effecten bleken later vérstrekkend en het was duidelijk dat ook voor Nijmegen de gevolgen niet uit zouden blijven. Er werd een bestuursteam gevormd met een hoge vergaderfrequentie. Eén van de maatregelen was het nauwlettend rapporteren over de ontwikkelingen in de pijlers economie, werk en inkomen en stedelijke ontwikkeling vanuit O&S en de pijler gemeentefinanciën vanuit Begroten & Verantwoorden.

De crisismonitor is voeding voor het Bestuursteam Kredietcrisis zelf, het Strategisch Beraad (overheid, kennisinstellingen, bedrijfsleven) en onderdeel van de periodieke Raadsbrieven over de crisisaanpak. De actualiteit voor de pijlers economie, werk en inkomen en stedelijke ontwikkeling wordt door O&S gedetailleerder gevolgd dan gebruikelijk. Waar normaal volstaan wordt met jaarcijfers en saldi, worden nu cijfers zoveel mogelijk per maand of kwartaal weergegeven en voor sommige data ook als in-en uitstroomcijfer. De gegevens worden samengevat in een (web)dashboard met drie grafieken. Deze brengen de laatste twee jaar in beeld, met een trendlijn en een aanduiding in kleur om de ontwikkeling te typeren. En dat alles op één pagina of beeldscherm.

Voorafgaand aan de eerste eerste crisismonitor (verschenen april 2009), waren statistische effecten lange tijd nog nauwelijks aanwezig. Met name arbeidsmarkteffecten bleven nog lang beperkt. In de monitors van april en juni 2009 zien we echter dat de crisis in Nijmegen flink inzet, getuige de alarmerende donkeroranje vakken in het (web)dashboard. In het derde kwartaal van 2009 “verbleekt” het beeld van de crisis letterlijk. De progressief verslechterende aanduidingen in donker oranje maken plaats voor gunstiger nuances.

In de laatste monitor van januari 2010 zet die verbetering niet door. Weliswaar zien we dat de creatie van nieuwe bedrijvigheid positief blijft en dat de verkoop bestaande woningen en het aantal hotelovernachtingen door het diepste dal heen lijken te zijn. Ongunstiger zijn het stokkende nieuwbouwproces van woningen (verkoop, nieuwbouw) en de parkeerafzet in het centrum. Een zorg die we nog wel een tijd langer zullen kennen is de voortdurende stijging met ca. 100 werklozen per maand (NWW-ers bij het UWV). De verwachting is dat deze stijging nog lang aan kan houden. In de bijstand is de bestands­ontwikkeling nog meevallend (gemiddeld +20 uitkeringen per maand in 2009). De gang van zaken in lopende WW-uitkeringen (+45% in 2009), geeft aanleiding (na het verstrijken van de maximale uitkeringsduur) meer bijstandsuitkeringen te verwachten. Veelzeggend is dat de economische dip rond 2002 pas in 2005 de maximale werkloosheid en bijstands­afhankelijk­­heid veroorzaakte.

Klik voor grotere afbeelding