Kandidaatstelling

Informatie voor politieke partijen over de kandidaatstelling
Op dinsdag 27 april 2010 tussen 09.00 en 15.00 uur moeten de kandidatenlijsten worden ingeleverd bij de daartoe aangewezen leden van het hoofdstembureau dat dan zitting heeft bij de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen.
Dit is een fatale termijn. Wordt een lijst buiten deze tijd aangeboden dan moet deze wel geaccepteerd worden, maar dan moet deze lijst ongeldig worden verklaard (zie hierna). Een blanco lijst mag niet worden aanvaard.
In de periode van 5 april 2010 tot en met 27 april 2010 zijn voor de kandidaatstelling kosteloos formulieren verkrijgbaar bij de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen. Het eenvoudigste is de software van de kiesraad (OSV) te gebruiken.

Software
De kiesraad heeft het programma OSV (Ondersteunende Software bij Verkiezingen) ontwikkeld. De politieke partijen die bij de Kiesraad hun aanduiding hebben geregistreerd voor de Tweede Kamerverkiezingen hebben OSV (programma 1) dat nodig is voor het aanmaken van hun kandidatenlijsten, inmiddels ontvangen, per post op cd-rom. Met behulp van de software kunnen alle bij de verkiezingen benodigde formulieren (modellen H 1, H 3-1, H 3-2, H 4, H 9 en I 10) worden aangemaakt en uitgedraaid. Politieke partijen die geen cd-rom van OSV programma 1 hebben ontvangen en andere belangstellenden kunnen op aanvraag een cd-rom toegestuurd krijgen. Neem hiervoor contact op met het secretariaat van de Kiesraad onder vermelding van uw naam- en adresgegevens. Bezoekadres: Herengracht 21, 2511 EG, Den Haag of Postadres: Postbus 20011, 2500 EA, Den Haag. E-mail: kiesraad@kiesraad.nl

Inlevering kandidatenlijsten
De kandidatenlijsten moeten worden ingeleverd bij een van leden van het hoofdstembureau. Inlevering moet gebeuren door een voor die verkiezing kiesgerechtigde kiezer. De aangewezen leden hebben op 27 april 2010 zitting op de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen.

Alleen groeperingen, die op de dag van de kandidaatstelling een geldige kandidatenlijst hebben ingeleverd kunnen aan de verkiezingen deelnemen.

Voor de kandidatenlijst geldt een voorgeschreven model dat kosteloos verkrijgbaar is bij de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen. Het hoofdstembureau is niet verplicht om de partijen er op te wijzen dat zij nog geen kandidatenlijst hebben ingeleverd.

Voor de naamstelling op kandidatenlijsten gelden voorschriften:
Achtereenvolgens worden vermeld: achternaam, voorletters, geboortedatum, adres en woonplaats (inclusief de postcode) van de kandidaat. Voorvoegsels bij de achternaam worden voor de achternaam vermeld. De naamstelling komt overeen met de gegevens van de GBA. Pseudoniemen zijn dus niet toegestaan. Ook zijn er voorschriften voor het gebruik van titels en vermelding naam partner. Het programma OSV van de Kiesraad geeft dit allemaal aan.

Voorinlevering kandidatenlijsten
Om te voorkomen dat er straks binnen een krappe termijn van 3 dagen nog allerlei verzuimen hersteld moeten worden, biedt Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen in de weken voor de kandidaatstelling (13 tot en met 27 april 2010) partijen de mogelijkheid om de lijsten te laten beoordelen op mogelijke verzuimen. Partijen dienen daartoe contact op te nemen met Publiekszaken, tel. 14024.

Belangrijk: worden er bij de voorinlevering veranderingen aangebracht in de kandidatenlijst, dan moeten er ook nieuwe verklaringen van instemming en / of ondersteuning worden ingeleverd!

Ook indien men gebruik maakt van de voorinlevering moet men altijd op de dag van de kandidaatstelling tussen 09.00 en 15.00 uur komen voor de officiële indiening van de kandidatenlijst.

Te overleggen stukken

1. Een verklaring van de gemachtigde waarin de bevoegdheid wordt verleend om boven deze lijst de aanduiding van de groepering te plaatsen zoals deze geregistreerd is; Voor de registratie moet een waarborgsom van € 450,- worden betaald aan de Staat. Degene die de betaling heeft verricht, ontvangt daarvan een bewijs. Na inlevering van een geldige kandidatenlijst voor de Tweede Kamer verkiezing (na de beslissing op het verzoek) wordt hem de waarborgsom teruggegeven door de Staat.
2. Een verklaring van de gemachtigden (van meerdere groeperingen) dat de inleveraar bevoegd is om de namen/aanduidingen samen te voegen. Bij het door verschillende groeperingen indienen van een gezamenlijke kandidatenlijst met een gecombineerde aanduiding (bijvoorbeeld: GROENLINKS - VVD) hoeft van deze aanduiding geen afzonderlijke registratie plaats te vinden. De samenvoeging van de aanduidingen (of afkortingen) moeten dan wel dezelfde zijn zoals deze zijn geregistreerd. Wijkt men hiervan af dan is wel registratie nodig;
3. Tenminste 30 ondersteuningsverklaringen. Deze verklaringen kunnen worden afgelegd in de periode van 20 april tot en met 27 april 2010 ten overstaan van aangewezen ambtenaren van de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen. De persoon die ondersteunt dient zich te legitimeren. De verplichting tot het overleggen van ondersteuningsverklaringen geldt niet voor partijen die al zitting hebben in de Tweede Kamer en aan de laatst gehouden verkiezing met een aanduiding boven de lijst hebben deelgenomen;
4. Een verklaring van instemming van iedere kandidaat met de kandidaatstelling. Deze kan niet worden ingetrokken. Bij verblijf buiten Nederland (alleen dan) mag van het voorgeschreven model H9 afgeweken worden en kan dit ook telegrafisch of per telex of telefax. Deze verklaring is dan niet aan een vastgesteld model gebonden. De kandidaat moet een kopie van een legitimatiebewijs overleggen indien hij/zij geen zitting heeft in de Tweede Kamer (verplicht). Het ontbreken van een kopie van het legitimatiebewijs kan leiden tot schrapping van de kandidaat van de kandidatenlijst.
5. Een bewijs van storting van een waarborgsom van € 11.250,- aan de Staat (alleen voor partijen die nog geen zitting hebben in de Tweede Kamer).

Bij de inlevering van de kandidatenlijst en overige stukken wordt een bewijs van inlevering verstrekt.

Waarborgsom kandidaatstelling (voor groeperingen die niet in de Tweede Kamer zitting hebben)
Een van de voorwaarden voor het inleveren van de kandidatenlijst is dat er een waarborgsom moet zijn gestort. Voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer is dit bedrag € 11.250,-. Deze waarborgsom moet betaald worden aan de Staat. Betaling van de waarborgsom vindt plaats door overmaking van dit bedrag op rekeningnummer (Rabobank) 1923.23.245 ten name van Ministerie van BZK/Afd. Fin. Administratie GD/CS, Ontv. Rek. HVII, postbus 20011, 2500 EA Den Haag onder vermelding van: "waarborgsom kandidaatstelling Tweede Kamer verkiezingen + naam politieke partij".

Het bedrag moet uiterlijk 13 april 2010 ontvangen zijn. Het bewijs van storting dient bij inlevering van de kandidatenlijst op 27 april 2010 ingeleverd te worden. Indien de politieke partij uiteindelijk op de dag van de kandidaatstelling toch besluit om geen kandidatenlijst in te leveren zal terugbetaling geschieden aan degene die het bedrag heeft betaald (H12, lid 4 Kieswet).

Wordt 75% of meer van de kiesdeler gehaald dan wordt de waarborgsom terugbetaald. De kiesdeler is het totaal aantal geldig uitgebrachte stemmen, gedeeld door het aantal beschikbare zetels. Op grond van het Kiesbesluit wordt over de waarborgsom geen rente vergoed. Indien lager dan 75% van de kiesdeler gehaald wordt, vervalt de waarborgsom aan de Staat.

Deze waarborgsom geldt niet voor een kandidatenlijst van een politieke groepering waarvan de aanduiding was geplaatst boven een kandidatenlijst waaraan bij de laatst gehouden verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal een of meer zetels zijn toegekend.

Voorwaarden kandidaatstelling
De kandidatenlijst moet aan een aantal voorwaarden voldoen:

1. Er mogen maximaal 50 kandidaten op de lijst vermeldt worden (ook bij samenvoeging van lijsten). De kandidaten worden geplaatst in de volgorde waarin aan hen de voorkeur wordt gegeven; als bij de laatstgehouden verkiezing voor de Tweede Kamer meer dan 15 zetels zijn toegekend, mag het aantal namen maximaal 80 bedragen.
2. De kandidaat moet tijdens de zittingsperiode de voor de Tweede Kamer vereiste leeftijd (18 jaar) bereiken;
3. De naam van de kandidaat mag maar op één lijst voorkomen (bij hetzelfde hoofdstembureau);

Bij de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer bestaat de mogelijkheid van centrale kandidaatstelling bij het hoofdstembureau in Den Haag (kieskring 12).

Voorwaarden vermelding op de kandidatenlijst

1. achternaam overeenkomstig het nieuwe naamrecht voor wat betreft gehuwde (geweest zijnde) personen en personen wier partnerschap is geregistreerd (geweest) kunnen op de volgende wijze op de kandidatenlijst vermeld worden:
   - met alleen de eigen naam;
   - met alleen de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner;
   - met de eigen naam door middel van een liggend streepje gevolgd door de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner;
   - met de eigen naam door middel van een liggend streepje voorafgegaan door de naam van de echtgenoot of geregistreerde partner.
   Onder echtgenoot en geregistreerd partner dient hier mede te worden verstaan de ex-echtgenoot en de ex-geregistreerde partner. De woorden "echtgenoot van", "weduwe van" en "geboren" of afkortingen hiervan zijn niet meer toegestaan.
2. achter de voorletters van de kandidaat is het mogelijk om tussen haakjes de roepnaam te vermelden;
3. het is niet toegestaan om titels op de kandidatenlijst te vermelden die de kandidaat op grond van de wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek mag voeren. Wel adellijke titels en predicaten en de aanduidingen "jr". "sr.", achter de voorletters of de roepnaam;
4. geslacht "v" of "m";
5. de geboortedatum;
6. eventueel het adres en de woonplaats.

Onderzoek kandidatenlijst
Op 27 april 2010 om 16.00 uur vindt de niet-openbare zitting plaats van het hoofdstembureau tot onderzoek van de kandidatenlijsten. Hiervan wordt proces-verbaal model I-1 opgemaakt. Bij dit onderzoek kunnen de volgende verzuimen worden geconstateerd die tot uiterlijk 3 mei 2010 15.00 uur hersteld kunnen worden:

1. verklaring van ondersteuning ontbreekt of is niet juist;
2. verklaring van voorgenomen vestiging ontbreekt;
3. kandidaat is niet juist vermeld (H2 Kiesbesluit);
4. verklaring van instemming ontbreekt;
5. kopie geldig identiteitsbewijs van kandidaat ontbreekt (niet nodig voor zittende raadsleden);
6. een bewijs van betaling van de waarborgsom ontbreekt;
7. inleveraar is niet kiesgerechtigd of een verklaring van de gemeente waar de inleveraar woont ontbreekt;
8. verklaring van machtiging ontbreekt;

Deze verzuimen kunnen hersteld worden tot uiterlijk op de derde dag na de kandidaatstelling door inlevering op de eerste en tweede dag (woensdag 28 en donderdag 29 april) van 09.00 tot 17.00 uur en op de derde dag (maandag 3 mei) van 09.00 tot 15.00 uur. Als herstel van verzuim mogen geen aanvullingen van nieuwe namen worden gedaan. Invulling van de namen achteraf is niet mogelijk. De kandidatenlijsten mogen worden gekopieerd zolang de handtekeningen maar origineel zijn.

Verbinding tot lijstencombinaties
Op 27 april 2010 kunnen tussen 09.00 en 17.00 uur verzoeken om lijsten te verbinden tot lijstencombinaties worden ingediend bij het centraal stembureau in Den Haag (zie verder onder Lijstencombinaties).

Geldigheid kandidatenlijst
Op de 3e dag na de kandidaatstelling (3 mei 2010) om 16.00 uur beslist het hoofdstembureau in een openbare vergadering over de geldigheid van de kandidatenlijsten, het handhaven van de daarop voorkomende kandidaten en het handhaven van de daarboven geplaatste aanduiding.
Hiertegen kan iedere kiezer binnen 4 dagen (tot en met 7 mei 2010) een beroepsschrift indienen bij de afdeling Rechtspraak van de Raad van State, die hierover binnen 6 dagen (uiterlijk 14 mei 2010; want 13 mei is Hemelvaartsdag) uitspraak doet.

Ingevolge artikel I 5 van de Kieswet zijn ongeldig de lijsten:

1. die niet tussen 09.00 en 15.00 uur zijn ingeleverd;
2. waarvan (indien vereist) het bewijs van betaling van de waarborgsom ontbreekt;
3. waarbij (indien vereist) te weinig ondersteuningsverklaringen zijn ingeleverd;
4. waarbij niet het juiste model is gehanteerd;
5. die niet persoonlijk door een kiesgerechtigde is ingeleverd;
6. waarbij de door de burgemeester en wethouders afgegeven verklaring van kiesgerechtigheid van de inleveraar ontbreekt(bij gemeenteraadsverkiezing niet van toepassing);
7. waarop alle kandidaten zijn geschrapt.

Ondersteuningsverklaringen (voor groeperingen die niet in deTweede Kamer der Staten-Generaal zitting hebben)
Het volgende geldt niet voor partijen die al zitting hebben in de Tweede Kamer der Staten-Generaal en aan de laatst gehouden verkiezing met een aanduiding boven de lijst hebben deelgenomen. Voor de ondersteuningsverklaring gelden de volgende voorwaarden:

1. op de ondersteuningsverklaring moeten de kandidaten op dezelfde wijze en in dezelfde volgorde worden vermeld als op de kandidatenlijst;
2. de ondersteuner moet binnen de kieskring waarvoor de lijst geldt als kiezer staan geregistreerd. De ondersteuner mag ook een op de lijst voorkomende kandidaat zijn;
3. de ondertekening van de verklaring moet tussen 20 en 27 april 2010 geschieden op de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen bij een daartoe aangewezen ambtenaar;
4. de ambtenaar tekent op de verklaring aan of de ondertekenaar als kiezer staat geregistreerd (verplicht);
5. de kiesgerechtigde mag maar één ondersteuningsverklaring afleggen en dient zich te legitimeren. Tekent de ondersteuner meerdere verklaringen, dan zijn deze allemaal ongeldig.
6. een ondersteuningsverklaring kan niet worden ingetrokken.
7. de ondersteuner moet op de dag der stemming 18 jaar of ouder zijn;
8. is een ondersteuningsverklaring niet geldig (bijvoorbeeld: meerdere verklaringen afgelegd) dan is er geen herstel mogelijk. Zou daardoor het voorgeschreven aantal van 30 niet gehaald worden, dan kan dit verzuim binnen de daarvoor geldende termijn worden hersteld door nieuwe ondersteuningsverklaringen af te leggen op de afdeling Publiekszaken in de Stadswinkel, Mariënburg 75 Nijmegen. Het is daarom verstandig meer dan 30 ondersteuningsverklaringen in te leveren.

Lijstencombinaties
Op de dag van de kandidaatstelling (maandag 27 april 2010) tussen 09.00 tot 17.00 uur kunnen kandidatenlijsten van verschillende geregistreerde partijen tot een lijstencombinatie worden verbonden.

Hiervoor moet bij het centraal stembureau een daartoe strekkende schriftelijke gemeenschappelijke verklaring van de op de lijsten vermelde gemachtigden worden ingeleverd. Hiervoor moet het door de Kieswet voorgeschreven model I10 worden gebruikt.

Een lijstencombinatie wordt slechts in aanmerking genomen indien aan tenminste twee van de verbonden lijsten een zetel zou zijn toegewezen indien geen lijstencombinatie zou zijn gevormd. Lijsten die zelfstandig geen zetel zouden hebben verworven worden geacht geen deel uit te maken van de combinatie (artikel P4 Kieswet).

Op het stembiljet wordt bij elke partij die een lijstencombinatie aangaat onmiddellijk onder de aanduiding vermeld: "gecombineerd met ... gevolgd door het / de nummer(s) van de andere combinatiepartij(en). Een partij mag maar aan één lijstencombinatie deelnemen.

Een lijstencombinatie wordt bij de zetelverdeling in eerste instantie beschouwd als één lijst. Dit kan de kans op een restzetel vergroten (grootste gemiddelden) voor de combinatie als geheel. Voor de lijsten afzonderlijk kan - omdat voor de verdeling van de restzetels binnen de combinatie altijd verdeeld wordt op basis van de grootste gemiddelden - het echter voor een partij nadelig zijn omdat de restzetels aan de andere partij binnen de combinatie zouden kunnen toevallen. Voor de kleinere partijen valt dit vaak voordeliger uit.

Samenvoeging
Er kan ook spraken zijn van een samenvoeging van partijen. Hier is sprake van een lijst waarboven de aanduidingen of afkortingen van groeperingen worden samengevoegd (bijvoorbeeld: GROENLINKS - VVD). De geregistreerde aanduidingen of afkortingen moeten worden samengevoegd. Hierin mogen geen veranderingen worden aangebracht.

Nummering kandidatenlijsten
Op donderdag 29 april 2010 om 10.00 uur worden de kandidatenlijsten in een openbare zitting van het centraal stembureau genummerd.

Voor de nummering van de kandidatenlijsten is artikel I14 van de Kieswet van toepassing. Eerst worden genummerd de partijen die bij de laatste verkiezing 1 of meerdere zetels hebben behaald. Aan deze lijsten worden de nummers 1 en volgende toegekend in volgorde van het aantal behaalde stemmen. Bij gelijkheid beslist het lot. Voor de overige partijen die geen zitting hebben in de huidige gemeenteraad geldt dat deze door het lot aangewezen worden genummerd.

Belangrijk: het definitieve nummer is pas bekend in loop van 29 april 2010.

Lijstuitputting
Het kan voorkomen dat een partij bij een tussentijdse vacature geen kandidaten meer op de lijst heeft staan die in aanmerking komen voor benoeming. In zo'n geval wordt niet voorzien in de vacature. Het is daarom verstandig om op de kandidatenlijst voldoende kandidaten te vermelden.

Verlaging voorkeurdrempel
Met ingang van 1 december 1997 is het aantal stemmen wat een kandidaat nodig heeft om bij voorkeur gekozen te worden verlaagd naar een aantal wat gelijk is aan 25% van de kiesdeler. Voorheen was de zogenaamde voorkeurdrempel 50%.